Concrete HulpmiddelenGetuigenissen ValpartijenWeek van de Valpreventie

Hoe evolueert de geneeskunde dankzij gerontechnologie?

By 16 april 2021 No Comments

“Gerontechnologie is een multidisciplinaire benadering die gerontologie en technologie met elkaar combineert. Ze kan een concrete hulp bieden aan zorgverleners op voorwaarde dat een aantal bakens worden uitgezet.”

Op voorwaarde dat ze het verzorgend personeel helpt, maar niet vervangt, kan gerontechnologie een echte meerwaarde zijn in de valpreventie en de verzorging van ouderen. Deze technologie kan helpen om risicogedrag beter te begrijpen of zelfs te voorkomen.

Wat is gerontechnologie?

Bepaalde technologieën maken het vandaag mogelijk om de verzorging van ouderen te ondersteunen, en voldoende vroeg in het verouderingsproces aangepaste interventies voor te stellen en zo de hoogst mogelijke levenskwaliteit voor onze ouderen te verzekeren.

Deze technologieën, die onder de noemer gerontechnologie vallen, zijn ontworpen om de veroudering van de mens te begeleiden en sinds de jaren 60 sterk toegenomen in aantal. En dan hebben we het vooral over technologieën op het vlak van valpreventie.

“Wearables”, kleine technologische hulpmiddelen die uitgerust zijn met autonome sensoren, maken het al mogelijk om veel informatie te verzamelen. GPS-chips, onder de vorm van geconnecteerde armbanden bijvoorbeeld, maken het mogelijk om bewoners te geolokaliseren en blijken nuttig te zijn om het zwerven van ouderen in goede banen te leiden. Dankzij alarmen die rond de hals worden gedragen kunnen de mensen het zorgpersoneel verwittigen door op een knop te duwen. Polsbandjes met een versnellingsmeter kunnen een verhoging van de pols of een abrupte val detecteren.

Het belangrijkste nadeel van deze gerontechnologische toestelletjes is evenwel dat men eraan moet denken ze altijd bij zich te dragen en ook regelmatig te checken of de batterijen nog opgeladen zijn. Uit die vaststelling zijn nieuwe oplossingen ontstaan op basis van bewegingssensoren.

Zo heeft de universiteit van Missouri bijvoorbeeld aangetoond dat computervisietechnologieën het stappen kunnen analyseren. Een stapsnelsheid van minder dan 0,8m per seconde kondigt bijvoorbeeld een verhoogd valrisico aan.

In België analyseert een oplossing op basis van artificiële intelligentie (AI) de gedragingen in real time via bewegingssensoren. Het systeem, dat ISA (Intelligent Sensing for Ageing) werd gedoopt, is autonoom, hoeft niet gedragen te worden door de bewoner en kan alle soorten valincidenten detecteren doordat het gemakkelijk aangepast kan worden aan de inrichting van de ruimtes waarin de sensoren worden geïnstalleerd.

Artificiële intelligentie als nieuw hoofdstuk binnen de gerontechnologie

Dankzij AI kunnen we voortaan nog verder gaan in de analyse en verwerking van de gegevens. De technologie traint zichzelf en zorgt voor een verfijnder inzicht in de gedragingen.

Bij wijze van voorbeeld: het ISA valdetectiesysteem registreert 3D-beelden van elke valpartij.

Zo wordt het mogelijk voor de zorgteams om valincidenten te contextualiseren en beter te begrijpen om te kunnen vermijden dat ze zich opnieuw voordoen.

Artificiële intelligentie helpt instellingen niet alleen om betere zorg aan hun mensen te bieden, maar registreert ook elk valscenario om op termijn risicogedrag te kunnen opmerken en te kunnen anticiperen op valpartijen.

De instemming van de ouderen en hun geïnformeerd oordeel

Om welke gerontechnologische toestelletjes het ook gaat, ze vereisen allemaal de toestemming van de ouderen. Wijlen professor Jean PETERMANS (Dienst Geriatrie) en de heer Daniel GILLAIN (Dienst voor medisch-economische informatie) van het UZ Luik zeiden er het volgende over:

“Een leerproces is noodzakelijk en wordt niet alleen bepaald door hun cognitieve capaciteiten, maar ook door stereotypen die al te vaak de oudere persoon voorstellen als iemand die niet in staat is met zijn tijd mee te gaan. De emotionele kant van het verhaal is even belangrijk en er moet inzicht zijn in de therapie, net zoals bij elke behandeling. De problemen van het respect voor de privacy, het medisch geheim en ethiek zijn eveneens van groot belang in de ontwikkeling en het gebruik van deze technieken.”

Het is dan ook essentieel om een echte vertrouwensband en partnerschap op te bouwen tussen de zorgteams, de personen met valrisico en hun familie.

Privacy en nieuwe technologieën

Bijkomende inzet van formaat: respect voor de privacy. Dit impliceert meer bepaald het evenredigheidsbeginsel, dat inhoudt dat bij een systeem dat informatie registreert, de reikwijdte van de registratie en het toezicht in verhouding moet staan met de voordelen die de betrokkene eruit haalt. De patiënt of de bewoner moet dus geïnformeerd worden over welke gegevens worden verzameld en met welk doel, in overeenstemming met de GDPR.

Om de privacy van de personen te beschermen worden de beelden van het ISA-systeem bijvoorbeeld opnieuw samengesteld en vervangen door puntenwolken in verschillende kleuren: de meubels worden in het groen weergegeven, de vloer in het blauw en de patiënt in het rood.

Samenvattend: gerontechnologie moet onder geen beding zorgverleners vervangen, maar hen wel ondersteunen

Om te kunnen handelen, moet men het probleem kunnen zien. De zorgverleners en artsen hebben niet voldoende ogen om alles te zien. Natuurlijk zouden we het medisch aanbod moeten kunnen uitbreiden, maar gezien de vergrijzing van onze bevolking, zullen we hoe dan ook op een bepaald moment met het water aan de lippen staan. En dat is precies het punt waarop de valdetectietechnologie tot haar recht komt.

Tijdens de nachtdiensten of tijdens de COVID19-crisis bijvoorbeeld ondersteunen de verschillende gerontechnologieën de zorgverleners en verhogen zo het veiligheidsgevoel van de bewoners.

20 april 2021

“Valpreventie is een verantwoordelijkheid van de hele maatschappij, niet alleen van de zorginstellingen”

Tijdens de Week van de Valpreventie (19 – 25 april) gaat er extra veel aandacht naar de valproblematiek in onder meer de zorgsector. Prof. Dr. Bautmans en Prof. Dr. Lieten…
Lees Meer
16 april 2021

Hoe kan men het aantal valincidenten en de gevolgen ervan verminderen? Het voorbeeld van het CHwapi

Het CHwapi in Doornik voert een bijzonder innovatief valpreventiebeleid dat de patiënt centraal stelt. Een ontmoeting met Patrick Dewaele, verpleegkundig manager“In 2019 telde het CHwapi 844 aangiftes van ongewenste gebeurtenissen…
Lees Meer
16 april 2021

Hoe evolueert de geneeskunde dankzij gerontechnologie?

"Gerontechnologie is een multidisciplinaire benadering die gerontologie en technologie met elkaar combineert. Ze kan een concrete hulp bieden aan zorgverleners op voorwaarde dat een aantal bakens worden uitgezet."Op voorwaarde dat…
Lees Meer

De op deze site aangeboden inhoud is gebaseerd op de beroepservaring van de ondervraagde partners en deelnemers. MintT wijst alle verantwoordelijkheid af voor eventuele onnauwkeurigheden of fouten die in de interviews geslopen zouden zijn.

20 april 2021

“Valpreventie is een verantwoordelijkheid van de hele maatschappij, niet alleen van de zorginstellingen”

Tijdens de Week van de Valpreventie (19 – 25 april) gaat er extra veel aandacht naar de valproblematiek in onder meer de zorgsector. Prof. Dr. Bautmans en Prof. Dr. Lieten…
Lees Meer
16 april 2021

Hoe kan men het aantal valincidenten en de gevolgen ervan verminderen? Het voorbeeld van het CHwapi

Het CHwapi in Doornik voert een bijzonder innovatief valpreventiebeleid dat de patiënt centraal stelt. Een ontmoeting met Patrick Dewaele, verpleegkundig manager“In 2019 telde het CHwapi 844 aangiftes van ongewenste gebeurtenissen…
Lees Meer
16 april 2021

Hoe evolueert de geneeskunde dankzij gerontechnologie?

"Gerontechnologie is een multidisciplinaire benadering die gerontologie en technologie met elkaar combineert. Ze kan een concrete hulp bieden aan zorgverleners op voorwaarde dat een aantal bakens worden uitgezet."Op voorwaarde dat…
Lees Meer
Week van de valpreventie

Van 19 tot 25 april 2021

MintT neemt deel aan de week van de Valpreventie. MintT is gespecialiseerd in valdetectie oplossingen